واژه های تخصصی نور

نوشته شده در نوشته شده در دسته‌بندی نشده

به منظور آشنایی با واژه های تخصصی نور:

دمای رنگ (CCT):

دمای رنگ عددی است بر حسب کلوین (K) بیان می شود و نشان دهنده رنگ نوری است که یک منبع نوری تولید می کند. هرچه این عدد بزرگتر باشد نور سرد تر و سفید تر و هر چه این عدد کوچکتر باشد نور گرم تر و زرد تر خواهد بود. نورهای گرم (دمای رنگ پایین) برای مکان های عمومی و محل استراحت و نورهای سرد ( دمای رنگ بالا ) برای فضاهایی که افراد در آن فضا نیاز به تمرکز بالایی دارند. نظیر کلاس درس ، محل کار و … مناسب است .

برطبق استاندارد ANSI C780377 توصیه شده است که دمای رنگ اسمی منابع نوری یکی از مقادیر ۲۷۰۰ ، ۳۰۰۰ ، ۳۵۰۰، ۴۰۰۰، ۴۵۰۰، ۵۷۰۰ و یا ۶۵۰۰ کلوین باشد.

شاخص نمود رنگ ( CRI) :

شاخص نمود رنگ برای جسمی که در زیر نور خورشید دیده شود عدد ۱۰۰ تعریف می شود . هر چه این شاخص برای یک لامپ به ۱۰۰ نزدیکتر باشد ، بیانگر این نکته است که یک جسم با تابش نور لامپ تا چه اندازه به رنگ واقعی خود دیده می شود.به عبارت دیگر، لامپی که نور تابش شده از آن دارای شاخص نمود رنگ ۸۰ است از لامپی که نور تابش شده از آن شاخص نمود رنگ ۷۰ دارد ، رنگ اجسام را با وفاداری بالاتری نشان می دهد .

شار نوری ( Luminous Flux) :

کل نور تابش شده از یک منبع نوری درواحد زمان در تمامی جهت ها در فضا را شار نوری می نامند . واحد شارنوری لومن نام دارد که با (Lm) نشان داده می شود .

هر چه شارنوری لامپ بیشترباشد، لامپ پر نورتر به نظرمی رسد . در لامپ های LED با توان برابر، لامپ های دارای نور با دمای رنگ کمتر ( نور گرم تر ) دارای شار نوری کمتری نسبت به لامپ های دارای نور با دمای رنگ بیشتر ( نور سردتر) هستند .

بهره نوری ( Efficacy) :

حاصل تقسیم شارنوری یک منبع نوری به توان الکتریکی مصرفی آن منبع را بهره نوری یک منبع به ازای شار نوری تولیدی یکسان ، توان کمتری مصرف می کند، به عبارت دیگر دو لامپی که دارای شار نوری یکسانی هستند، استفاده از لامپی صرفه جویی بیش تری در انرژی مصرفی خواهد داشت که بهره ی بالاتری دارد . واحد بهره نوری لومن بر وات ( LM/W ) است .

شدت نور ( Luminnous Intensity ) :

در صورتی که نور تولید شده از منبع نور توسط رفلکتور یا لنز به صورت جهت دار تابش شود . کمیتی به نام شدت نور تعریف می شود که واحد آن کندل ( ( cd است . اگر دولامپ با شار نوری یکسان در دوچراغ با دو رفلکتور متفاوت نصب شوند . نور تابیده شده از لامپ در چراغ رفلکتور دار با زاویه تابش کمتر ، درخشان تر ( با شدت نور بیش تر ) از نور تابیده شده از لامپ در چراغ رفلکتور با زاویه تابش بیشتر ، دیده می شود.

شدت روشنایی ( Illuminance ) :

مقدار شار نوری که به یک سطح تابیده می شود را شدت روشنای می نامند . واحد شدت روشنایی لوکس ( Lux ) است . یک لوکس برابر با شار نوری یک لومن است که روی سطحی با مساحت یک متر مربع تابیده شده است . میزان شدت روشنایی با فاصله منبع نور از سطح متناسب است در حالی که شار نوری یک منبع نور مستقل از فاصله است برای اندازه گیری شدت روشنایی از وسیله ای بنام لوکس متر استفاده می شود.

 

حفظ شار نوری ( Lumen Maintenance ) :

نسبت شار نوری در زمان مشخصی از طول عمر منبع نور که به صورت درصدی از شار نوری اولیه نشان داده می شود را حفظ شار نوری می نامند . به عنوان مثال فرض کنید که مقدار اولیه شار نوری لامپی ۴۰۰ لومن باشد ، در صورتی که شار نوری آن پس از ۱۰۰۰ ساعت کارکرد به ۳۹۲ لومن رسیده باشد، حفظ شار نوری آن در ۱۰۰۰ ساعت کارکرد، برابر با ۹۸% است .

زاویه تابش ( Beam Angle ) :

زاویه ی بین دو خط فرضی در صفحه ی عبوری از محور پرتو نور که این خطوط از مرکز سطح جلویی لامپ و نقاطی که شدت نور آنها ۵۰ % شدت مرکز نور است ، می گذرند، زاویه ی تابش نامیده می شود.

زاویه دید ( View Angle ) :

زاویه بین دو خط فرضی درصفحه عبوری از محور پرتو نور که این خطوط از مرکز سطح جلویی لامپ ونقاطی که شدت نور آنها ۱۰ % شدت مرکز نور است ، می گذرند، زاویه ی دید نامیده می شود .

 

آزمون کلید زنی برای لامپ های کم مصرف ( CFL )

یکی از عواملی که باعث کاهش طول عمر واقعی لامپ کم مصرف می شود، روشن وخاموش کردن متناوب این لامپ است . علت این مطلب آن است که با هر دفعه روشن کردن لامپ ، ولتاژ بالا راه اندازی باعث می گردد تا یون های داخل تیوب لامپ به سرعت شتاب گرفته و به فیلامان های راه انداز لامپ برخورد کنند، این برخورد ها باعث از بین تدریجی پوشش روی فیلامان ها شده و در نتیجه منجر به سوختن لامپ می شود. استفاده از نوعی مقاومت به نام ( PTC ) در طراحی بالاست لامپ ، استفاده از تیوب های با کیفیت و نیز تطبیق مناسب بین مشخصات تیوب و بالاست سبب می شود که روشن و خاموش شدن متناوب لامپ تاثیر مخرب کمتری بر طول عمر لامپ داشته باشد . برای اطمینان از کیفیت لامپ کم مصرف ، شرکت صنایع الکترونیک افراتاب آزمون کلید زنی را برای محصولات خود اجرا می کند . بر طبق این آزمون ، لامپ های تحت آزمون به طور متناوب به مدت نود ثانیه روشن و به مدت سی ثانیه خاموش می شود. برحسب توان لامپ ، تعداد دفعاتی که این چرخه باید برای درصد خاصی از لامپ ها با موفقیت سپری شود ، تعیین شده است . کیفیت لامپ کم مصرف تولیدی همواره براساس این آزمون مورد بررسی قرار می گیرد .